Podrška

za adolescente i mlade suočene sa rakom i njihove porodice

Sarkomi!

ByAdministrator

Sarkomi!

Sarkomi su maligne bolesti potpornog i vezivnog tkiva (kao što su kosti,tetive,hrskavice,masno tkivo,tkivo krvnih sudova,mišićno tkivo),što čini kontrast u odnosu na karcinome koji su maligne bolesti epitelnog(površnog) tkiva. Reč sarcoma je grčkog porekla i u bukvalnom prevodu označava “bujanje mesa”. Učestalost ovih tumora u odnosu na ostale tumore je veoma mala,oni čine svega 1% svih tumora.

Godišnje se na Institutu za Radiologiju i Onkologiju Srbije tretira više desetina ovih tumora.

Klasifikacija:

Na osnovu tkiva iz kog potiču sarkomi se dele na:

I. Mekotkivne sarkome (od kojih su najčešći):

  • Fibrosarkom (fibrozno tkivo)
  • Maligni fibrozni histiocitom (fibrozno tkivo)
  • Dermatofibrosarkom (fibrozno tkivo)
  • Liposarkom (masno tkivo)
  • Rabdomiosarkom (poprečno prugasti mišići)
  • Leiomiosarkom (glatki mišići)
  • Hemangiosarkom (krvni sudovi)
  • Kapoši sarkom (krvni sudovi)
  • Limfangiosarkom (limfni sudovi)
  • Sinovio sarkom (ovojnice zglobova i mišića)
  • Neurofibrosarkom (periferni nervi)
  • Ekstraskeletalni hondrosarkom (hrskavice)
  • Ekstraskeletalni osteosarkom (hrskavice)

II Koštani sarkomi (od kojih su najčešći)

  • Osteosarkomi
  • Primarni neuroektodermalni tumori
  • Hondrosarkomi
  • Ewing (Juingovi) tumori

Etiologija

Uzrok nastanka malignih sarkoma još uvek nije u potpunosti poznat.Među uzrocima su registrovani herbicidi,zračenje,retro virusi kao i nasledni faktori.

Ukoliko u porodici postoji oboleli od malignog sarkoma rizik za razvoj sličnih bolesti kod porodice obolelog je veći,ali to nikako ne znači automatsko prenošenje bolesti u drugim generacijama.

Najverovatnije je u razvoju maligne bolesti prisutna kaskada međuzavisnih procesa čiji je krajnji rezultat maligna bolest.

Znaci bolesti

Bolest se u početku javlja bez upadljivih znakova.U početku se tumor širi potiskujući okolno tkivo,koje zbog svoje elastičnosti tek u kasnim fazama bolesti daje specifične tegobe.Prvi znaci bolesti su obično bezbolne izrasline i otoci na različitim delovima tela.Tek sa odmaklim rastom javljaju se bolovi i osetljivost zahvaćenih delova tela,a u metastatskoj fazi bolesti i karakteristični simptomi zahvaćenih organa (bol u kostima,neurolški deficiti kod metastaza na kičmi,kašalj kod metastaza na plućima, itd).

Prevencija

Ne postoje definisani testovi za rano otkrivanje bolesti.Na mogućnost pojave bolesti treba uvek misliti kada postoji dugotrajno prisustvo bezbolnih izraslina i otoka na telu (duže od mesec dana), kao i kod pojava neuobičajenih tegoba (npr  naglo nastale lumboišialgije kod mlađih pacijenata koja ne reaguje na standardnu terapiju).

Dijagnostika

S obzirom na veliki broj različitih bolesti koje se prezentuju sličnim simptomima definitivna dijagnoza se postavlja iglenom tj otvorenom hirurškom biopsijom tumorske promene.Na taj način se dobija materijal koji se šalje na patohistološku analizu (od strane iskusnog patologa) koja se dopunjava imunohistohemiskim bojenjima u cilju povećanja nivoa preciznosti postavljene dijagnoze.

Na ovaj način se dobijaju informacije o tipu i stepenu malignosti tumora.Stepenovanje tumora se odnosi na stepen izmene tumorskog tkiva i deli se na nizak (low),srednji (intermediate) i visok (high) stepen mutacija tumora,što zapravo govori o sposobnosti tumora da rano daje lokalne i udaljene metastaze.

U dodatne dijagnostičke testove spadaju analize krvi (krvna slika i biohemiske analize),NMR (magnet) involvirane regije i kompjuterizovane tomografije (skener) grudnog koša i stomaka,scintigrafija skeleta

čime se ispituje stepen rasprostranjenosti bolesti na prezentaciji (od čega će zavisiti dalji tretman pacijenta-više u poglavlju terapija),kao i specifični testovi vezani za primenu određenih vrsta hemiotapije (UZ srca,klirens kreatinina itd.)

Svi sakupljeni podaci predstavljaju stadijum bolesti.

Terapija

Terapija sarkoma zahteva multidisciplinarni pristup tj. saradnju više različitih specijalnosti medicine.Ova saradnja i odluke o daljem tretmanu pacijenta se obavljaju na Konzilijumima (specijalizovanim sastancima hirurga,patologa,dijagnostičara,radioterapeuta i hemioterapeuta).

Nakon obavljenih dijagnostičkih procedura pacijent se stadira kao lokalizovana,lokalno odmakla i metastatska bolest.
U lokalizovanoj bolesti lečenje se zasniva na uklanjanju osnovnog tumora i obavlja se najčešće hirurškim tretmanima ili radioterapijom ređe.Kod izvesnog broja pacijenata koji su imali agresivne (high grade) tumore sprovodi se i dodatne hemio ili radioterapija u cilju zaštite pacijenata od pojave lokalnih ili udaljenih metastaza.

Kod lokalno odmakle bolesti koja nije podobna za hirurško lečenje na početku,sprovodi se hemioterapija koja za cilj ima prevođenje lokalno odmakle bolesti u lokalizovanu bolest čime bi se stvorili uslovi za bezbedno izvođenje hirurške intervencije kao i smanjio rizik od pojave lokalnih ili udaljenih metastaza.

U metastatskoj bolesti jedini potencijalno kurativni pristup je hemioterapija, koji za cilj najčešće ima produžavanje života pacijenta a ređe izlečenje od same bolesti.

Pored navedene sprovodi se i palijativna terapija,najčešće radioterapija, koja za cilj ima smanjenje simptoma osnovne bolesti.

Detaljne informacije o bolesti,vrsti lečenja, vrsti terapije kao i nus efektima i rizicima terapije pacijent dobija od ordinirajućeg lekara.

O autoru

Administrator administrator