Category Archive VESTI

ByAdministrator

Poruka novoj 2021. godini

Dragi prijatelji,

Sumirajući 2020. godinu možemo da kažemo da je bila jedna od izazovnijih godina, puna strepnje i neočekivanih iznenađenja. Pandemija je nas je upoznala sa novim rečima poput „zaključavanje“, „karantin“ i „socijalno udaljavanje“. Nama koji se bavimo ili imamo nekoga ko se suočava sa rakom nije nepoznato. Dramatično je promenila našu rutinu kako na poslu, tako i kod kuće.

Virus je u našim porodicama i oslabio je zdravlje (ponekad osetljivo zdravlje) naših porodica i organizacija. Oslabio nas je finansijski. Propustili smo mnoge planirane i neplanirane događaje licem u lice i važne prekretnice poput godišnjica ili porodičnih odmora.

Uprkos svim ovim izazovima i činjenici da su se načini rada promenili, mnogi od naših članova ostali su nepokolebljivi u svojoj misiji, pronalazeći nove načine da prilagode svoje programe i usluge kako bi nastavili da služe deci i mladima suočenim sa rakom i njihovim porodicama. COVID-19 ih je podstakao da učine više sa manje resursa.

Ne sumnjamo da će i 2021. doneti nove izazove kao i mogućnosti. Izazovi dečjeg i adolescentnog raka i dalje su vrlo stvarni. Usred trenutne pandemije smo svedoci odustva pažnje, što može pogoršati položaj onih kojima pomažemo. Nastavljamo da ističemo potrebe, brige i stvarnost dece i adolescenata suočenih sa rakom i njihovih porodica. Naš glas je jači ako govorimo kolektivno i ponašamo se kao jedno.

Neka vam praznici donesu radost, mir, ljubav, snagu i nadu u bolju, sigurniju i svetliju budućnost.

ByAdministrator

Pandemija i položaj pacijenata sa rakom

Tokom pandemije naše udruženje zajedno sa MladiCama se kontinuirano bavimo pružanjem online vršnjačke podrške. Javljaju nam se i roditelji dece lečene od raka, adolescenti i mladi suočeni sa rakom. Problemi koji muče ljude su različiti u zavisnosti od toga u kojoj fazi lečenje se nalaze. 

O problemima i potencijalnim rešenjima smo pričali u Temi jutra N1, 20.12.2020. sa predstavnicom NORBS-a Ivanom Badnjarević i  Minom Julardžijom koja se leči od cistične fibroze. Isper našeg udruženja je govorila Dragana Radulović.

ByAdministrator

Priča mame Ankice

Optimizam, ljubav, nada i podrška. Ovo su reči koje roditelji čije dete ima dijagnozu raka/tumora/maligniteta vode kroz težak period u životu.
Kada nemate koga da pitate ili nemate nikoga ko vas razume kroz šta prolazite, onda će i potpuni stranac koji ima isto iskustvo da vam najviše pomogne.
Zato pokrećemo seriju roditeljskih priča koje će vam pomoći da osetite optimizam, ljubav, nadu i podršku.

Zovem se Ankica Miljenović, imam 42 godine i trenutno živim i radim u inostranstvu.

Moj sin se lečio od akutne limofblastne leukemije 2012. godine. Tadašnji 13-ogodišnji dečak, do tada potpuno zdrav, počinje da se oseća umorno, iscrpljeno i da mu se uvećavaju limfne žlezde.

Nakon detaljnog pregleda i analiza u Institutu za majku i dete dobija stiže dijagnoza ALL – Akutna limfoblastna leukemija.

Dijagnozu mi saopštava i doktor koji ga je lečio. Ne znam šta se dešava. U trenutku kad mi je doktor saopštio dijagnozu počinje da me preplavljuje osećaj nemoći i beznađa i tad imam utisak da život staje.

Kreću pitanja: ’’Da nije greška? To nije moguće! Kako? Zašto?’’, ma hiljadu pitanja u glavi. Kako reći detetu? Šta mu reći? Kako to ublažiti?

Ipak je dete ali i nije baš malo dete. Toliko je veliki da može da rume. Laž ne dolazi u obzir a istina je surova. Pokušavam mu to nekako da mu objasnim, upakujem, ali sama reč leukemija jednostavno ne izlazi iz mene. Obraćam se doktoru za pomoć jer ja to ne mogu da izgovorim. Doktor mu saopštava dijagnozu i upućuje ga detaljno u proces lečenja. Hvala mu na tome.

Lečenje je trajalo godinu dana. Bili smo smešteni u Roditeljskoj kući pri IMD- Institutu za majku i dete. U tom smeštaju nalazim podršku psihologa i roditelje čija se deca takođe leče. U tim momentima to je bio jedini vid podrške pomoći za koji sam znala i kome sam mogla da se obratim. Prednost ovog smeštaja je što nas hodnik deli od odeljenja i što se osećam sigurnije. Prednost je i to što su mi drugi roditelju tu i mogu sa njima da pričam i da se razumemo. Važno je bilo i to što su deca imala aktivnosti i sadržaje pa su imali kako tako kvalitetno ispunjeno vreme.

Dijagnoza je bila šok za sve, kako za nas dvoje tako i za užu i širu porodicu. Bilo je razumevanja, podrške, pomoći, delili su sa nama taj očaj, da bih kasnije u nekom trenutku shvatila da u stvari ja njih tešim, bodrim i ublažavam istinu da bi oni lakše podneli. Posle takvih momenata proredila sam razgovore i smanjila broj ljudi sa kojima sam komunicirala jer su mi oduzimali vreme i snagu. Najgore stvari koje sam čula od porodice i prijatelja su bile ’’svi ćemo mi jednog dana umreti’’, ’’mlada si, možeš imati još dece’’ i slične stvari koje su me samo povređivale. Najviše sam volela da me ostave kad nisu mogli da razumeju kroz koji proces trenutno prolazimo i kad nije bilo empatije sa njihove strane.

Sama hemioterapija izaziva niz neželjenih efekata, ne znam koji bih izdvojila kao najgori. Izazova je mnogo, psihičkih, telesnih, socijalnih, materijalnih. Razgovarala sam sa psihologom sa odeljenja i sa drugim majkama koje su prošle sve to. Uglavnom sam razmišljala kako da animiram sebe i dete.

Sada posle toliko godina imam strahove. Strah od povratka bolesti još uvek postoji, ali na to sve sad gledam kao na neki ružan san.

Ono što bih poručila nekome ko tek počinje da se leči je da slušaju lekare, da ne rade ništa na svoju ruku i da će sve ovo jednog dana izgledati kao ružan san.

Ne ustručavam se da pričam o svom iskustvu jer mislim da treba podići svest ljudima u vezi raka kod dece i adolescenata a i dosta koristi drugim roditeljima koji prolaze kroz to isto.

Iskustvo dečijeg kancera je nešto najbolnije što može da se desi svakom roditelju, ali kada završimo sa tim dosta očvrsnemo i budemo otporniji na svakodnevne probleme na koje nailazimo posle lečenja.

Zbog posla nisam u mogućnosti da učestvujem u aktivnostima udruženja ali svakako preporučujem svakome ko misli da će mu tako biti lakše. Stojim na raspolaganju drugim roditeljima koji možda sada leče dete, jer znam da to može da im puno znači.

ByAdministrator

Priča mame Marije

Optimizam, ljubav, nada i podrška. Ovo su reči koje roditelji čije dete ima dijagnozu raka/tumora/maligniteta vode kroz težak period u životu.
Kada nemate koga da pitate ili nemate nikoga ko vas razume kroz šta prolazite, onda će i potpuni stranac koji ima isto iskustvo da vam najviše pomogne.
Zato pokrećemo seriju roditeljskih priča koje će vam pomoći da osetite optimizam, ljubav, nadu i podršku.

Moje ime je Marija Milićević. Imam 42 godine. Rođena sam u Nišu, a od 1997. živim u Beogradu. Radim na Kriminalističko-policijskom Univerzitetu, u Odseku za mentorski rad sa studentima.

Mom sinu je 1. novembar 2012. dijagnostikovan meduloblastoma, grade 4. Na srpskom je to tumor mozga.

Dijagnoza je konačno postavljena nakon tri meseca pretraga i traženja uzroka detetovih glavobolja. To je značilo puno odlazaka od vrata do vrata kod raznih specijalista, bez ikakvih konkretnih rezultata, dok detetu nije „skrenulo” oko. Kako sam majka i valjda takva osoba očaj, nemoć me nisu sprečili da uzmem stvari u svoje ruke, pa da na svoju inicijativu ga odvedem kod neurologa u dr.Subotića u Beogradu (neurološka klinika). Doktorka mu je nakon neurološkog pregleda dala inicijalnu dijagnozu – tumor na mozgu i tako mi je i saopštila. Ja sam tada u stanju šoka. Temperatura u telu 102°c, mučnina, ali samo unutra. Spolja se ništa nije dalo videti, jer dete je tu. Odglumila sam perfektnu mirnoću, a u glavi odjednom hiljadu pitanja bez odgovora, samo jedno se ponavljalo „zašto moje dete”?

Naravno da sam ja lično htela da saopštim detetu od čega boluje. Trenutak i način sam odabrala kad sam smatrala da je to najbolje za njega. To sam uradila na način na koji me devetogodišnjak razume.

Generalno, sve je stalo oko mene. Ništa me više nije doticalo iz spoljnog sveta, osim mlađeg sina koji još nije prohodao u to vreme. Rešila sam da ćemo pobediti u ovoj borbi i ići korak po korak. Živela sam od kontrolne magnetne do sledeće, a u međuvremenu sam sve činila da živimo koliko toliko „normalno” .

Lečenje je trajalo od novembra 2012. do septembra 2013. Najveću podršku sam nalazila prvenstveno u sebi, jer smatram da sam osoba koja stoji sa obe noge na zemlji i razmišlja racionalno, a naravno bilo je lakše uz podršku porodice i prijatelja.

Od trenutka postavljanja dijagnoze pa do završetka lečenja, apsolutno ništa nisam htela da tražim po internetu ili da tražim neku organizaciju. Uglavnom sam razmenjivala iskustva sa roditeljima na Institutu za onkologiju i radiologiju gde smo bili na lečenju. Na tom dečijem odeljenju se leče tumori na mozgu jedino u Srbiji. Nakon završetka lečenja, najiskrenije, udruženje Čika Boca mi je privuklo pažnju, zbog načina komunikacije sa roditeljima. Mislim da je u to vreme samo još jedno udruženje postojalo, ali suviše su mi delovali „izvestačeno” tako da nisam želela nikakvu komunikaciju sa njima. Najviše sam mrzela (čini mi se oduvek) sažaljenje. Ne volim da me žale zbog bilo čega, dovoljna je empatija prema situaciji koja nas je zadesila i da mi pomogneš kad treba a ne da mi puniš glavu kojekakvim žalopojkama.

Porodica i prijatelji su teško prihvatali činjenicu da mi dete ima dijagnozu meduloblastoma. Bilo je tu svega od poricanja, traženja uzroka, pa do sažaljenja. Generalno su svi bili u paničnom strahu od dijagnoze tumor- rak. Kad sam shvatila da sam došla u poziciju da ja njih tešim i ubeđujem da će sve biti u redu, onda sam se distancirala i birala sa kim ću biti u komunikaciji.

Lečenje je prepuno izazova, od toga kako doći do pravih informacija kako pre, tako za vreme i posle terapija od strane medicinskog osoblja. Da li će dete odreagovati kako treba, bez teških nus pojava nakon hemioterapija….mnogo pitanja na koje ne dobiješ baš uvek odgovore. Jasno je da neke odgovore ne može niko da ti da, ali mislim da dosta pitanja ima odgovore, ali nekako ne stužu. O razlozima ne znam šta da vam kažem. Svaka terapija je novi strah. Morala sam da budem psihički spremna na svaku situaciju. Svaka terapija je prelaz preko minskog polja uz veru u Boga da će i ovaj put sve biti kako treba. Pa nije baš sve tako crno, zar ne?

Najveći izazov je bio kako nastaviti život tamo gde je stao, tj. kako se prilagoditi sa novom životnom situacijom u starim okolnostima. E to je bio izazov!

Vremenom sve dođe u neku normalu. Nije se nešto drastično promenio način življenja. Naravno da je stres na gornjoj granici dok čekam rezultate i opis magnetne rezonance kao deo kontrolnih pregleda. I generalno je uvek taj strah od bolesti, ne daj Bože, recidiva. On je uvek tu.

Važno je da imaš malo vremena samo za sebe. Ja sam čitala knjige, da pobegnem malo od realnosti, kad god sam mogla. Posle svake terapije bežali smo u Niš kod mojih roditelja da malo promenimo ambijent i okolinu. Druženje sa dragim ljudima i priča o stvarima koje nisu o raku, bolnici, lečenju su mi mnogo značili. Mislim da nam je to dosta svima pomoglo jer nam je dalo bar na trenutak privid „normalnog „ života.

Danas se osećam da mogu da pomerim planine ako treba, a pomerila sam ih!

Jedno teško iskustvo, kroz koje smo nažalost morali proći, neko jeste izvukao našu lopticu iz bubnja, ali bila je dobitna. Sigurno je da sam jača i da na mnoge stvari u životu gledam na drugačiji način. Sve se da rešiti, osim smrti.

Ono što želim da poručim nekome ko tek započinje lečenje deteta je:

  • Glavno i prvo, POZITIVAN STAV – kad čovek misli pozitivno tako i bude
  • zatim KORAK PO KORAK tokom lečenja, ne misliti šta će biti za tri meseca, godinu ili dve…misli od danas do sutra dok se ne završi sve.
  • i OPCIJA PREDAJA-NE POSTOJI. Itekako bude veoma teških i bolnih trenutaka. Kad se samo setim. Svašta je bilo. Ali onda se trgneš i kažeš idemo dalje. Nema druge opcije.
  • Nikakva filozofija, samo vera u Boga i lekare da valjda znaju šta rade!

Mislim da je važno da da se čuje priča roditelja jer su meni ta iskustva pomogla više nego šturi saveti lekara. Mislim da treba da da se podigne svest o dečijem raku i bude više propraćeno medijski na pravi način, bez senzacionalizma i patetike. Ja sam bila jedna od onih koja se nije toliko obazirala na to, sve dok me to nije snašlo na najgori mogući način, jer je dete u pitanju. Mi nismo svesni koliko nas je mnogo, nažalost.

Sad malo ređe učestvujem u aktivnostima udruženja zbog obaveza i načina življenja, ali najtoplije preporučujem roditeljsku organizaciju, gde ćete naći odgovore na mnoga vaša pitanja, i dobićete baš ono sto želite i/ili treba da čujete. Niko ne moze da uteši ili posavetuje roditelja kao roditelj koji je prošao kroz to. Stojim uvek na raspolaganju za razgovor sa drugim roditeljima.

9.12.2020.

ByAdministrator

Prvi rođendan online vršnjačke podrške – MladiCe PričaliCe

Prošle godine u novembru je pokrenuta ONLINE VRŠNJAČKA I PARNJAČKA PODRŠKA za mlade suočene sa rakom i njihove porodice.

Da podsetimo da je inicijativa za pokretanje ovog vida podrške nastala posle pokušaja samoubistva jednog naša člana. Kako smo svi bili angažovani u procesu hospitalizacije i oporavka, rešili smo da napravimo vid podrške dostupan mladima suočenim sa rakom putem interneta kroz chat aplikacije: WhatsApp (0628391421) i/ili preko Fb Chat Messenger i/ili preko Instagram chat-a.

Sumirano kroz ovih godinu dana i šta muči mlade suočene sa rakom: 

  • briga za neka stanja i procedure koje donosi lečenje.
  • Strahovi vezani za ishod lečenja;
  • odnosi unutar porodice;
  • odnosi sa prijateljima;
  • odnosi sa vršnjacima u školi;

U ovo doba korone svi strahovi i brige su multiplikovane pa su sada mnoge stvari otežane:

  • kako da oba roditelja budu uključena u bolničko lečenje pored zabrana;
  • kako organizovati odlazak na hemo uz obavezan negativan test na koronu;
  • kako se organizovati sa daljim lečenjem kada tvoja bolnica gde se lečiš postane kovid bolnica;

Veliki izvor informacija su i naši sajtovi. Za poslednjih 9 meseci (februar-novembar) sajtovi su veoma posećeni. Sadržaji na našim sajtovima su adatriani prevedeni sadržaji sa relevatnih sajtova koje prate problematiku raka kod dece i mladih.

Prateći statistiku sajtova imamo uvid u to šta se traži preko interneta i šta ljude muči.

Neke od reči i pojmova su:

Život nakon smrti

Dijagnoza

Ako se rak vrati

Moj brat imar rak

Moja sestra ima rak

Plodnost

Smrt roditelja

Život posle raka

Tim za podršku

Kako možemo pomoći

Rak kod mladih

Nova normalnost

Lečenje

Mestastaze

Prognoza

Operacija

Rak

Da li se vraća kosa

A odakle dolaze posetioci naših sajtova?

A posećuju nas I komšije. Posećuju nas I iz belog sveta ali ih ovde nećemo prikazati.
BiH HRVATSKA SLOVENIJA CRNA GORA MAKEDONIJA
Teslić Gradačac Čelinac Banja Luka Mostar Mionica Bijeljina Cazin Bihać Mrkonjić Grad Zagreb Split Zrnovnica, Split-Dalmatia Velika Gorica, Zagreb Harmica, Zagreb Ljubljana Selnica ob Dravi Brežice Podgorica Bijelo Polje Kumanovo, Ohrid, Skopje Štip Bitola Erdzelija Cresevo, Grad Skopje

SRBIJA:

Beograd; 
Čepure – Pomoravlje
Jablanica
Novi Sad
Subotica
Užice
Niš
Ivanjica
Bačka Palanka
Gornji Milanovac
Banatski Karlovac
Čačak
Kraljevo
Pirot
Knjaževac
Zaječar
Novi Pazar
Požarevac
Kragujevac
Aleksandrovac
Ruma
Babin Potok, Toplica
Požega
Aleksinac
Bor
Gornja Grabovica
Tornjoš Vojvodina
Čurug
Raška
Vranje
Svilajnac
Kruševac
Belotinac
Pančevo
Bački Petrovac
Sremska Mitrovica
Golubac
Novi Bečej
Đurđevo, Pčinja
Obrenovac
Majur
Bujanovac
Gornje Nedeljice
Smederevo
Zaječar
Šabac
Klek
Gospoginci, Vojvodina
Paraćin
Vrbas
Nadalj
Gradiste, Branicevo
Suvajic, Branicevo
Novi Banovci
Semlin
Sakule, Vojvodina
Kula
Gornja Grabovica
Lazarevac

ByAdministrator

Šta mladi suočeni sa rakom misle o pandemiji korona virusa?

Zbog globalnog širenja koronavirusne bolesti -COVID-19, onkološka odeljenja širom sveta ubrzano su prilagodila svoje protokole za lečenje raka da uravnoteže rizik odlaganja lečenja raka i rizik od izloženosti COVID-19. COVID-19 je doneo mnogobrojne promene pa mogu imati uticaja na psihosocijalno funkcionisanje mladih suočenih sa rakom (tokom lečenja, posle lečenja).

Anketa je namenjena mladim ljudima suočenim sa rakom (u procesu lečenja ili nakon završenog lečenja) uzrasta 15-30 godina.

Anketa je sprovedena za potrebe udruženja Čika Boca i neformalne grupe MladiCe (45 učesnika) tokom avgusta i septembra 2020. u cilju unapređivanja vršnjačke podrške za mlade suočene sa rakom u vreme trajanja pandemije koronavirusa, ali deo rezultata ćemo ostaviti ovde na sajtu, jer mislimo da je važno da znamo šta mladi koji su suočeni sa rakom misle i osećaju povodom još jedne “nove normalnosti” koju su već morali da savlaaju tokom i nakon svog lečenja.

Kako si saznao/la za pandemiju korona virusa?

 

Koliko često pratiš informacije o korona virusu?

 

Koliko strahuješ od toga da se zaraziš koronavirusom?

 

Šta te sve plaši u vezi sa pandemijom koronavirusa?

 

U kojoj oblasti života ti je bilo najteže da se prilagodiš situaciji sa pandemijom koronavirusa

 

Ukoliko su se tvoje svakodnevne navike izmenile zbog pandemije, molimo te da nam opišeš u kojim oblastima života i na koji način (npr. u vezi sa školom, fakultetom ili poslom, u vezi sa druženjem, zdravstvene navike i sl).

NEKI OD ODGOVORA SU:

Na koji način sada najčešće pratiš informacije o koronavirusu?

 

Kako ocenjuješ kvalitet informacija koje dobijaš na društvenim mrežama?

Kako ocenjuješ kvalitet informacija koje prenose mediji ako ih pratiš?

 

Da li bi ti prijalo i pomoglo da se lakše nosiš sa negativnim emocijama ukoliko bi imao/la pristup nekim posebnim sadržajima na društvenim mrežama koje su u vezi sa lečenjem od raka i pandemijom koronavirusa? Ako je odgovor da, molimo te da nam opišeš kakav bi sadržaj želeo/la da vidiš.

NEKI OD ODGOVORA SU:

ByAdministrator

Kamp MMS 2020

Posle mnogo razmišljanja i sagledavanja aktuelne situacije sa korona virusom ipak smo se odlučili da održimo osmi kamp po redu Mi možemo sve. Primenjivali smo sve preporučene mere i svako jutro i veče merili temperaturu i kamperima i volonterima. Obezbedili smo veliku količinu dezinfekcionih sredstava i maksimalno ih koristili. Maske smo nosili u zatvorenim prostorima, a vrlo retko smo bili u zatvorenom prostoru. Kamp je sproveden za dve grupe kampera u dva termina. Prva mlađa grupa u terminu od 9.8-16.8.2020., a druga starija grupa od 16.-23.8.2020. Ukupno 34 učesnika kampa. Lokacija je bila ista kao i prethodnih godina- prelepa Šarganska osmica u parku prirode Mokra Gora.

S početka smo bili u grču kako ćemo ove godine u novih uslovima obezbediti nivo zadovoljstva i sreće kod kampera, ali smo se opustili i maksimalno uživali u boravku u prirodi i igri.

Kao što reče naša MladiCa Milica:

“Ovo su najlepši trenuci u ovoj prilično čudnoj godini. Gde su nestali kamperi? -Leže na ulici i posmatraju nebo, brojeći zvezde padalice. Pridružimo im se i zajedno satima ležimo gledajući na gore. Povremeno panično pucketanje vatre i žamor glasova.  Izmišljamo legende o zvezdama i smejemo se naglas. Dišemo slobodno, daleko od haosa. Kada sam se lečila pre 11 godina, nisam ni sanjala da će mi to iskustvo doneti prijateljstvo, ljubav, porodicu i zadovoljstvo iz osećaja da su mi drugi mladi lečeni od raka mlađa braća i sestre”

 

KAKO SMO PROVELI DVE NEDELJE NA KAMPU MOŽETE SAMO DELIMIČNO VIDETI NA SNIMCIMA: 

https://youtu.be/pdaWHW5UCIshttps://youtu.be/Aln-P6QfntMhttps://youtu.be/YtzUCpsHTVghttps://youtu.be/nhZb3o0ElRQhttps://youtu.be/efhY6yrsD3Uhttps://youtu.be/K15VoCU6wuk

ByAdministrator

ANKETA: Mladi suočeni sa rakom i covid-19

Zbog globalnog širenja koronavirusne bolesti -COVID-19, onkološka odeljenja širom sveta ubrzano su prilagodila svoje protokole za lečenje raka da uravnoteže rizik odlaganja lečenja raka i rizik od izloženosti COVID-19. COVID-19 je doneo mnogobrojne promene pa mogu imati uticaja na psihosocijalno funkcionisanje mladih suočenih sa rakom (tokom lečenja, posle lečenja).

Anketa je namenjena mladim ljudima suočenim sa rakom (u procesu lečenja ili nakon završenog lečenja) uzrasta 15-30 godina.

Anketa se sprovodi za potrebe udruženja Čika Boca i neformalne grupe MladiCe, u cilju unapređivanja vršnjačke podrške za mlade suočene sa rakom u vreme trajanja pandemije koronavirusa.

Popunjavanjem ankete dozvoljavate da Vaše odgovore koristimo u pomenute svrhe.

Anketa je ANONIMNA.

ByAdministrator

Pitanja i odgovori o COVID 19

Ovim tekstom želimo da na jedno mesto sumiramo i postavimo proverene informacije vezane za COVID 19. 

Kada nemamo prave informacije onda sledi panika i lutanje za pravim informacijama. Kao udruženje koje se bavi mladima i porodicama koji se suočavaju sa rakom, možemo sve ovo što se sada dešava da prepoznamo u našim iskustvima od uspostavljanja dijagnoze, preko lečenja i oporavka posle lečenja i nadati se pozitivnom ishodu, jer su suočeni sa životno ugrožavajućom bolešću. 

Korona virusi (CoV) su velika porodica virusa koji izazivaju bolesti u rasponu od blage prehlade do težih respiratornih bolesti, poput poznatog bliskoistočnog respiratornog sindroma (MERS-CoV) i teškog akutnog respiratornog sindroma (SARS-CoV).

Pored ovih poznatih korona virusa, u Kini se pojavio novi korona virus n-CoV uzrokovan SARS-CoV-2 infekcijom. To je soj koji ranije nije identifikovan kod ljudi.

Svetska Zdravstvena Organizacija je 11.02.2020. objavila zvanično ime bolesti koja je prouzrokovana ovim novim sojem (SARS-CoV-2), to je COVID -19.

**** https://www.beo-lab.rs/korona-virus/
COVID-19 je zarazna bolest koju izaziva nedavno otkriveni koronavirus. Ovaj novi virus i bolest bili su nepoznati pre izbijanja epidemije u mestu Vuhan u Kini u decembru 2019. COVID-19 je sada pandemija koja pogađa mnoge zemlje širom sveta.
 
 
 
Najčešći simptomi COVID-19 su:
*groznica,
*suv kašalj i
*umor.
Ostali simptomi koji su manje uobičajeni i mogu uticati na neke pacijente uključuju:
*svrab i bolove,
*nazalnu kongestiju,
*glavobolju,
*konjuktivitis,
*grlobolju,
*proliv,
*gubitak ukusa ili mirisa ili
*osip na koži ili
*promenu boje prstiju ili nožnih prstiju.
Ovi simptomi su obično blagi i počinju postepeno. Neki se zaraze, ali imaju samo vrlo blage simptome. Većina ljudi (oko 80%) oporavlja se od bolesti bez potrebe za bolničkim lečenjem. Otprilike 1 od svakih 5 osoba koje dobiju COVID-19 postane ozbiljno bolesno i razvije poteškoće s disanjem. Stariji ljudi i oni sa osnovnim medicinskim problemima poput visokog krvnog pritiska, problema sa srcem i plućima, dijabetesom ili rakom, izloženi su većem riziku od razvoja ozbiljnih bolesti. Međutim, svako može uhvatiti COVID-19 i postati ozbiljno bolestan. Ljudi svih uzrasta koji imaju groznicu i / ili kašalj povezan sa otežanim disanjem / kratkoćom daha, bolom / pritiskom u grudima ili gubitkom govora ili pokreta, trebalo bi da odmah zatraže lekarsku pomoć. Ako je moguće, preporučuje se da prvo pozovete lekara ili ustanovu, kako bi se pacijent mogao uputiti u pravu kliniku.
https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-coronaviruses

VIDEO: 5 stvari o načinima prenošenja zaraze

Ako imate manje simptome, kao što je blagi kašalj ili blaga groznica, uglavnom nema potrebe da tražite medicinsku negu. Ostanite kod kuće, samo se izolujte i pratite svoje simptome.
Sledite nacionalne smernice o samoizolaciji. 
Kada posećujete zdravstvenu ustanovu, nosite masku, držite se najmanje 1.5 metar udaljenosti od drugih ljudi i ne dirajte površine rukama. Ako je dete bolesno, pomozite detetu da se drži ovog saveta.
Ako imate otežano disanje ili bol / pritisak u grudima, odmah potražite medicinsku negu. Ako je moguće, nazovite svog lekara unapred, kako bi vas on mogao uputiti u odgovarajuću zdravstvenu ustanovu.
https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-coronaviruses
Ljudi mogu uhvatiti COVID-19 od drugih koji imaju virus. Bolest se prevashodno širi od osobe do osobe kroz male kapljice iz nosa ili usta, koje se izbacuju kada osoba sa COVID-19 kašlje, kija ili govori. Ove kapljice su relativno teške, ne putuju daleko i brzo se spuštaju na zemlju. Ljudi mogu uhvatiti COVID-19 ako udišu ove kapljice od osobe zaražene virusom. Zbog toga je važno ostati najmanje 1-1.5 m metar od njih. Te kapljice mogu sleteti na predmete i površine oko osobe kao što su stolovi, kvake i rukohvati. Ljudi se mogu zaraziti dodirom ovih predmeta ili površina, a zatim dodirivanjem očiju, nosa ili usta. Zbog toga je važno redovno prati ruke sapunom ili vodom ili ih čistiti sredstvima za ruke na bazi alkohola.
SZO procenjuje tekuća istraživanja o načinima širenja COVID-19 i nastaviće sa deljenjem ažuriranih nalaza.
https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-coronaviruses
Održavanje higijene ruku i disajnih puteva važno je u SVIM vremenima i najbolji je način da zaštitite druge i sebe. Kada je moguće, održavajte najmanje jedan metar udaljenosti između sebe i drugih. Ovo je posebno važno ako stojite pored nekoga ko kašlje ili kija. Pošto neke zaražene osobe možda još uvek ne pokazuju simptome ili su njihovi simptomi blagi, dobro je održavati fizičku distancu sa svima ako se nalazite u području gde COVID-19 kruži.
https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-coronaviruses
COVID-19 se uglavnom širi kroz respiratorne kapljice koje izbacuje neko ko kašljE ili ima druge simptome, poput temperature ili umora. Mnogi ljudi sa COVID-19 imaju samo blage simptome. Ovo se naročito odnosi na ranu fazu bolesti. COVID-19 je moguće uhvatiti od osobe koja ima blagi kašalj i ne oseća se bolesno. U nekim izveštajima se navodi da ljudi bez simptoma mogu da prenose virus. Još nije poznato koliko se često to događa. 
SZO prati tekuća istraživanja o toj temi i nastaviće da deli ažurirane nalaze.
https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-coronaviruses
Ako ste bili u bliskom kontaktu sa nekim sa COVID-19, možete biti zaraženi. Bliski kontakt znači da živite sa ili ste bili u okruženju manjim od jednog metra od onih koji imaju bolest. U tim je slučajevima najbolje ostati kod kuće. Kada posećujete zdravstvenu ustanovu, ako je moguće, nosite masku, držite se najmanje 1 metar dalje od drugih ljudi i ne dirajte površine rukama. Ako je dete bolesno, pomozite detetu da se drži ovog saveta. Čak i ako ne mislite da ste bili izloženi COVID-19, ali razvijate simptome, onda se samoizolujte i pratite situaciju. Verovatnije je da ćete zaraziti druge u ranim fazama bolesti kad imate samo blage simptome, stoga je rana samoizolacija veoma važna. Ako nemate simptome, ali ste bili izloženi inficiranoj osobi, budite u samo-karantinu 14 dana. Ako ste definitivno imali samo COVID-19 (potvrđen testom) 14 dana, čak i nakon što simptomi nestanu kao mera predostrožnosti – još uvek nije poznato koliko dugo ljudi ostaju zarazni nakon oporavka. Pridržavajte se nacionalnih saveta o samoizolaciji. VIŠE na LINKU.
https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-coronaviruses
Samoizolacija je važna mera koju preduzimaju oni koji imaju simptome COVID-19 kako bi izbegli da zaraze druge u zajednici, uključujući članove porodice. Samoizolacija je kada osoba koja ima groznicu, kašalj ili druge simptome COVID-19 ostane kod kuće i ne ide na posao, u školu ili na javna mesta. To može biti dobrovoljno ili na osnovu preporuke njegovog lekara. Kada posećujete zdravstvenu ustanovu, ako je moguće, nosite masku, držite se najmanje 1 metar dalje od drugih ljudi i ne dirajte površine rukama. Ako je dete bolesno, pomozite detetu da se drži ovog saveta.
Uradite sledeće:
– Ako je osoba u samoizolaciji, to je zato što je bolesna, ali nije teško bolesna (ne zahteva medicinsku pomoć) imaju veliku, dobro prozračenu higijenu ruku i toaletne prostore
– Ako to nije moguće, postavite krevete na razmak najmanje jedan metar
– Držite se najmanje 1 metar od drugih, čak i od članova porodice
– Svakodnevno pratite svoje simptome
– Izolovati se  na 14 dana, čak i ako se osećate zdravo
– Ako imate poteškoće s disanjem, odmah se obratite svom lekaru – pozovite ih prvo ako je moguće
– Budite optimisti, održavajući kontakt sa voljenima telefonom ili on-line, i vežbajući se kod kuće.
https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-coronaviruses
Samo-karantin znači odvojiti se od drugih zato što ste bili izloženi nekome sa COVID-19 iako vi, sami, nemate simptome. Cilj karantina je da spreči prenos. Budući da ljudi koji se razbole od COVID-19 mogu odmah zaraziti ljude, samokarantin može da spreči da se neke infekcije dese.
U ovom slučaju:
*Imajte veliku, dobro prozračenu jednokrevetnu sobu sa higijenom ruku i toaletnim prostorom
*Ako to nije dostupno, stavite krevete na razmak najmanje 1 metar.
*Držite se najmanje 1 metar udaljenosti od drugih, čak i od članova porodice.
*Svakodnevno pratite svoje simptome
*Samo-karantin od 14 dana, čak i ako se osećate zdravo
*Ako imate poteškoće s disanjem, odmah se obratite svom lekaru – pozovite ih prvo ako je moguće.
Budite optimisti, održavajući kontakt sa voljenima telefonom ili on-line, i vežbajući se kod kuće.
Kada posećujete zdravstvenu ustanovu, ako je moguće, nosite masku, držite se najmanje 1 metar dalje od drugih ljudi i ne dirajte površine rukama. Ako je dete bolesno, pomozite detetu da se drži ovog saveta.
https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-coronaviruses
Karantin znači ograničavanje aktivnosti ili razdvajanje ljudi koji nisu sami bolesni, ali su možda bili izloženi COVID-19. Cilj je sprečiti širenje bolesti u vreme kada ljudi tek razvijaju simptome.
Izolacija znači odvajanje ljudi koji su bolesni sa simptomima COVID-19 i mogu biti zarazni da spreče širenje bolesti.
Fizičko distanciranje znači biti fizički razdvojeno. SZO preporučuje držanje na udaljenosti od najmanje 1 metra od ostalih. Ovo je opšta mera koju bi svako trebalo da preduzme, čak i ako nije bio izložen COVID-19.
https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-coronaviruses
Istraživanja pokazuju da su deca i adolescenti podjednako verovatni da će se zaraziti kao i svaka druga starosna grupa i da mogu da šire bolest. Dosadašnji dokazi govore da je verovatno da će djeca i mladi odrasli dobiti ozbiljnu bolest, ali teški se slučajevi i dalje mogu dogoditi u ovim starosnim grupama. Deca i odrasli trebalo bi da se pridržavaju istih smernica o samokarantinu i samoizolaciji ako postoji rizik da su bili izloženi ili pokazuju simptome. Naročito je važno da deca izbegavaju kontakt sa starijim ljudima i drugima koji su izloženi riziku od težih bolesti.
https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-coronaviruses

Budite svesni najnovijih informacija o epidemiji COVID-19, dostupnih na veb lokaciji SZO i putem vašeg nacionalnog i lokalnog organa za javno zdravlje. Većina zemalja širom sveta primetila je slučajeve COVID-19, a mnoge imaju epidemije. Situacija je nepredvidiva, pa redovno proveravajte najnovije vesti.

Možete smanjiti svoje šanse da se zarazite ili širite COVID-19 preduzimajući neke jednostavne mere predostrožnosti:

  • Redovno i temeljno čistite ruke trljanjem ruku na bazi alkohola ili ih perite sapunom i vodom. Zašto? Pranje ruku sapunom ili vodom ili upotrebom ručnog trljanja na bazi alkohola ubija viruse koji mogu biti na vašim rukama.
  • Održavajte najmanje 1 metar udaljenosti između sebe i drugih. Zašto? Kada neko kašlje, kija ili govori, iz nosa ili usta prskaju male kapljice tečnosti koje mogu sadržavati virus. Ako ste preblizu, možete udahnuti kapljice, uključujući virus COVID-19 ako osoba ima bolest.
  • Izbegavajte da odlazite u gužve. Zašto? Ako se ljudi okupljaju u masi, verovatnije je da ste u bliskom kontaktu sa nekim ko ima COVID-19 i teže je održavati fizički razmak od jednog metra.
  • Izbegavajte dodirivanje očiju, nosa i usta. Zašto? Ruke dodiruju mnoge površine i mogu pokupiti viruse. Jednom kada se kontaminira, ruke mogu da prenesu virus u vaše oči, nos ili usta. Odatle virus može ući u vaše telo i zaraziti vas.
  • Obavezno se pridržavajte dobre respiratorne higijene i vi i ljudi oko vas. To znači da pokrivate usta i nos savijenim laktom ili maramicom kada kašljete ili kij Zatim odmah odložite upotrebljenu maramicu i operite ruke. Zašto? Kapljice šire virus. Pridržavajući se dobre respiratorne higijene, štitite ljude oko sebe od virusa kao što su prehlada, grip i COVID-19.
  • Ostanite kod kuće i samo se izolujte čak i sa manjim simptomima kao što su kašalj, glavobolja, blaga groznica dok se ne oporavite. Neka vam neko donese zalihe. Ako morate da napustite kuću, nosite masku da ne biste zarazili druge. Zašto? Izbegavanje kontakata sa drugima će ih zaštititi od mogućih COVID-19 i drugih virusa.
  • Ako imate temperaturu, kašalj i otežano disanje, potražite lekarsku pomoć, ali pozovite telefon unapred ako je moguće i sledite uputstva vašeg lokalnog zdravstvenog organa. Zašto? Nacionalne i lokalne vlasti imaće najnovije informacije o situaciji u vašem području. Poziv unapred omogućiće vašem lekaru da vas brzo usmeri u pravu zdravstvenu ustanovu. To će vas takođe zaštititi i pomoći u sprečavanju širenja virusa i drugih infekcija.
  • Budite u toku sa najnovijim informacijama iz pouzdanih izvora, kao što su SZO ili vaše lokalne i državne zdravstvene vlasti. Zašto? Lokalne i nacionalne vlasti najbolje su da savetuju šta ljudi iz vašeg kraja treba da rade da bi se zaštitili.
https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-coronaviruses

Iako neki zapadni, tradicionalni ili kućni lekovi mogu pružiti udobnost i ublažiti blage simptome COVID-19, nije pokazano da postoje lekovi koji sprečavaju ili leče bolest. SZO ne preporučuje nikakve lekove, uključujući antibiotike, kao prevenciju ili lek za COVID-19. Međutim, postoji nekoliko kliničkih ispitivanja koja su u toku i zapadnih i tradicionalnih lekova. SZO koordinira napore na razvoju vakcina i lekova za sprečavanje i lečenje COVID-19 i nastaviće da pruža ažurirane informacije čim postanu dostupni rezultati istraživanja.

Najefikasniji načini zaštite sebe i drugih od COVID-19 su:

*Čistite ruke često i temeljno

*Izbegavajte dodirivanje očiju, usta i nosa

*Prekrijte usta pri kašluj savijanjem lakta ili maramicom. Ako se koristi maramica, odmah je bacite u smeće i operite ruke.

*Držite se na udaljenosti od najmanje 1 metar od ostalih.

https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-coronaviruses

Trenutno nema dovoljno dokaza za ili protiv upotrebe maski (medicinskih ili drugih) kod zdravih pojedinaca u široj zajednici. Međutim, SZO aktivno proučava nauku o maskama koja se brzo razvija i kontinuirano ažurira svoje smernice.

Medicinske maske se preporučuju prevashodno u zdravstvenim ustanovama, ali se mogu uzeti u obzir i u drugim okolnostima (vidi dole). Medicinske maske treba kombinovati sa drugim ključnim merama za sprečavanje infekcije i kontrolom, kao što su higijena ruku i fizičko udaljavanje.

Zdravstveni radnici

Zašto? Medicinske maske i respiratori kao što su N95, FFP2 ili slični proizvodi preporučuju se i moraju biti rezervisani za zdravstvene radnike dok pružaju negu pacijenata. Bliski kontakt sa osobama sa kojima postoji sumnja ili potvrđivanje COVID-19 i okolnog okruženja glavni su putevi prenošenja, što znači da su zdravstveni radnici najviše izloženi.

Ljudi koji su bolesni i pokazuju simptome COVID-19

Zašto? Svako ko je bolestan, sa blagim simptomima kao što su bolovi u mišićima, blagi kašalj, grlobolja ili umor, treba da se izoluje kod kuće i koristi medicinsku masku prema preporuci VHO-a o kućnoj nezi pacijenata sa sumnjom na COVID-19. Kašljanje, kijanje ili razgovor mogu stvoriti kapljice koje prouzrokuju i mogu proširiti infekciju. Ove kapljice mogu dopreti do lica drugih u blizini i sleteti u okolno okruženje. Ako zaražena osoba kašlje, kija ili razgovara dok nosi medicinsku masku, to može pomoći u zaštiti onih u blizini od infekcije. Ako bolesna osoba treba da ode u zdravstvenu ustanovu, treba da nosi medicinsku masku.

Svako ko se brine o osobi kod kuće koja je bolesna od COVID-19

Zašto? Oni koji se brinu za osobe koje su bolesne od COVID-19 treba da nose medicinsku masku radi zaštite. Opet, bliski, česti i dugotrajni kontakti sa nekim sa COVID-19 stavljaju negovatelje u visoki rizik. Nacionalni donosioci odluka mogu takođe odlučiti da preporuče upotrebu medicinskih maski za pojedine osobe koji koriste pristup zasnovan na riziku. Ovaj pristup uzima u obzir svrhu maske, rizik od izloženosti i ranjivost korisnika, okruženje, izvodljivost upotrebe i vrste maski koje treba uzeti u obzir.

https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-coronaviruses

Ako odlučite da nosite masku:

  1. Pre nego što dodirnete masku, očistite ruke trljanjem ruku ili sapunom na bazi alkohola
  2. Uzmi masku i pregledaj je da li ima suza ili rupa.
  3. Orijentišite se sa gornje strane (gde je metalna traka).
  4. Osigurajte da je maska okrenuta prema van (obojena strana).
  5. Stavite masku na lice.Zakačite metalnu traku ili čvrst rub maske tako da se oblikuje u obliku vašeg nosa.
  6. Spustite dno maske tako da pokriva usta i bradu.
  7. Ne dodirujte masku dok je nosite radi zaštite.
  8. Nakon upotrebe, skinite masku čistim rukama; uklonite elastične petlje iza ušiju, dok masku držite dalje od lica i odeće kako ne biste dodirivali potencijalno kontaminirane površine maske.
  9. Odbacite masku u zatvorenU kantu odmah nakon upotrebe. Ne koristite ponovo masku.
  10. Izvršite higijenu ruku nakon dodirivanja ili odbacivanja maske – Koristite trljanje ruku na bazi alkohola ili, ako ste vidno zaprljani, operite ruke sapunom i vodom.

Imajte na umu da globalno nedostaje medicinskih maski (i hirurške i N95 maske). To bi trebalo biti rezervisano što je više moguće za zdravstvene radnike. Zapamtite da maske nisu zamena za druge, efikasnije načine zaštite sebe i drugih od COVID-19, kao što su često pranje ruku, prekrivanje kašlja savijanjem lakta ili maramicom i održavanje udaljenosti od najmanje 1 metar od drugih .

Pogledajte osnovne zaštitne mere protiv novog koronavirusa za više informacija na LINKU.

https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-coronaviruses

Već smo ranije pisali o korišćenju maski koje su šivene pa možete više da pročitate OVDE.

Vreme između izlaganja COVID-19 i trenutka kada simptomi počinju obično je oko pet do šest dana, ali može biti u rasponu od 1 do 14 dana.

https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-coronaviruses

Najvažnija stvar koju treba znati o koronavirusu na površinama je ta da se oni lako mogu očistiti uobičajenim kućnim dezinfekcijskim sredstvima koja će ubiti virus. Studije su pokazale da virus COVID-19 može preživeti do 72 sata na plastici i nerđajućem čeliku, manje od 4 sata na bakru i manje od 24 sata na kartonu. Kao i uvek, očistite ruke trljanjem ruku na bazi alkohola ili ih operite sapunom i vodom. Izbegavajte da dodirujete oči, usta ili nos.

https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-coronaviruses

Pri kupovini namirnica držite se udaljenosti najmanje 1 metar od drugih i izbegavajte dodirivanje očiju, usta i nosa. Ako je moguće, pre kupovine prečistite ručke šoping kolica ili korpi. Kad dođete kući, temeljno operite ruke, a takođe nakon rukovanja i skladištenja kupljenih proizvoda. Trenutno nema potvrđenog slučaja da se COVID-19 prenosi putem hrane ili ambalaže za hranu.

https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-coronaviruses

Voće i povrće važni su sastojci zdrave ishrane. Operite ih na isti način kao što biste trebali činiti pod bilo kojim okolnostima: pre nego što ih uzmete, operite ruke sapunom i vodom. Zatim voće i povrće temeljno operite čistom vodom, posebno ako ih jedete sirove.

https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-coronaviruses

Ne. Antibiotici ne deluju protiv virusa; deluju samo na bakterijske infekcije. COVID-19 je uzrokovan virusom, tako da antibiotici ne deluju. Antibiotici se ne smeju koristiti kao sredstvo za prevenciju ili lečenje COVID-19. U bolnicama će lekari ponekad koristiti antibiotike za sprečavanje ili lečenje sekundarnih bakterijskih infekcija koje mogu biti komplikacija COVID-19 kod teško bolesnih pacijenata. Treba ih koristiti samo prema uputu lekara za lečenje bakterijske infekcije.

https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-coronaviruses
ByAdministrator

Vršnjačka podrška i podrška očuvanju mentalnog zdravlja

Tokom pandemije i stvorenih novih otežavajućih životnih uslova mladi (na lečenju, posle lečenja raka) su se javljali sa pitanjima koja se tiču kako da odgovore na izazove u vezi sa školom, roditeljima, zabrinutošću u vezi pomeranja kontrolnih pregleda i psihosomatskih rekacija na covid, kako da regulišu posao i obaveze u vezi posla, pa čak i problem nasilja u porodici, kako da se nose sa anksioznošću i depresijom. Neki su se suočavali sa problemima mentalnog zdravlja i pre covida. Naročito su zabrinuti oni kojima je bolest dijagnostikovana u toku ovog perioda, jer im je u ovom trenutnku najpotrebnija iskustvena i informativna podrška. Od velike važnosti je u periodu kada je sve podređeno koroni naći način/e kako informisati one mlade koji su zabrinuti simptomima koji liče na rak, i kako da obave dijagnostiku u suženom polju zdravstvenih usluga. Takođe imamo spremne vodiče i priručnike (https://www.cikaboca.org/publikacije/) za mlade suočene sa rakom u digitalnoj i štampanoj formi pa je važno da štampani primerci stignu do onih koji su suočeni sa rakom, lično ili za člana porodice, prijatelja….

Covid pandemija je dovela do toga da smo ostali bez donatora na mesečnom nivou koji je omogućavao da funkcionišemo, pa nam je preko potrebno da obezbedimo sredstva za funkcionisanje udruženja kako bi se pružanje podrške mladima suočenim sa rakom nastavilo.

Pružanje podrške ne rade profesionalci već obučeni mladi lečeni od raka pod supervizijom stručnjaka REBT centra. Podrška je vršnjačka, parnjačka, informativna, i socijalna. Detaljnije možete pogledati na www.mladice.org.

Onlajn vršnjačka podrška predstavlja zajednicu vezanu za određenu internet lokaciju, u kojoj članovi razmenjuju informacije, pružaju jedni drugima emocionalnu podršku, pomažu jedni drugima da se lakše nose sa problemima koji ih muče i razvijaju samopouzdanje u pogledu sposobnosti rešavanja problema. Adolescenti i mladi rado koriste internet da bi zadovoljlili različite potrebe karakteristične za tu starosnu dob, te je onlajn vršnjačka podrška dobro prihvaćena na tom uzrastu. Prednosti internet podrške su u tome što je internet dostupan i osobama koje su vezane za kuću ili žive u geografski udaljenim oblastima. Takođe obezbeđuje anonimnost i veći stepen privatnosti onima koji ne žele da otkrivaju identitet ili su previše zatvoreni da uživo dele intimne detalje o svom životu.

Pružanje podrške MladiCe Pričalice se sprovodi se u okviru programa Aktivne zajednice: solidarni odgovor na COVID-19 koji sprovodi Trag fondacija uz finansijsku podršku Balkanskog fonda za demokratijuFonda braće Rokfeler i Oak fondacije.

ByAdministrator

JA ŠTITIM TEBE, TI ŠTITIŠ MENE! – Odgovorno ponašanje u doba korone posle vanrednog stanja

Ukidanje vanrednog stanja NE ZNAČI da svi treba da se opuste i zaborave na preventivne zaštitne mere protiv korona virusa. Razumemo zbunjenost zbog slanja oprečnih poruka sa tv i medija, ali vas molimo da se i dalje odgovorno ponašate, naročito oni koji su zdravi. Važno je da ne zaboravite da ima bolesnih i osetljivih grupa dece, mladih i odraslih o kojima treba da mislimo.

JA ŠTITIM TEBE, TI ŠTITIŠ MENE!

VAŽNO JE DA I DALJE NOSITE MASKE, PERETE RUKE I NOSITE RUKAVICE!!!

Tokom nedelje nam se javljaju mladi i roditelje dece koji su dijagnostikovani u toku pandemije i vanrednog stanja. Sama dijagnoza raka je strašna i stresna za njih a ne smemo ni da zamislimo kako je to sve u ovim uslovima. Podrška je VAŽNA i pružanje podrške je VAŽNO. Mladi mogu uvek da se jave i MladiCe Pričalice, gde ćete kad odete na sajt www.mladice.org dobiti informacije kako. 

Sve što treba da znate o maskama za lice

 

KADA?

Nosite masku za lice u blizini potencijalnog inficiranja kapljicama i zaštiti druge. Predmeti oko vas će tako biti manje izloženi zaraženosti.


Kada ste u bliskom kontaktu sa drugima​


Kada ste u gradskom/međugradskom prevozu


Kada ste u kupovini gde ima puno ljudi


Kada ste u poseti ili u kontaktu sa ljudima iz osetljivih i zdravstveno visoko rizičnih grupa kao što su stariji preko 65 godina ali i svi drugi sa hraničnim bolestima među kojima su i deca, mladi sa rakom i njihove porodice.


PRANJE I ODRŽAVANJE?

Ako koristite ručno pravljenu masku od pamuka – sterilišite masku za lice dnevno ili najkasnije posle 4 sata intenzivne upotrebe (npr. Posle razgovora tokom dužeg vremenskog perioda).


Perite masku bar 30 minuta na 60 ° C ili kratko prokuvajte u loncu koji koristite samo u tu svrhu.


Ako ste oprali masku na temperaturi nižoj od 60 ° C, obavezno je popeglajte na visokoj temperaturi. Čistoću i suvoću maske za lice možete održati tako što ćete je spakovati u kesicu (npr. one za zamrzivač)


SAVETI

  • Izbegavajte da stalno stavljate / skidate masku za lice.
  • Stavite  je kad izađete iz kuće. Ako morate da skinete masku za lice (na primer, da biste pili), odložite je na čisto mesto da biste je kasnije lako očistili ili čuvali u vrećici.
  • Ljudi koji ne mogu pravilno da nose masku za lice, ne bi trebali da je nose:
    • Deca do 12 godina
    • Osobe sa invaliditetom koje nisu u mogućnosti da nose masku za lice u skladu sa smernicama bez tuđe pomoći.
  • Ne čuvajte masku za lice u frižideru ili zamrzivaču: to ne ubija virus. Međutim, ona može kontaminirati hranu u vašem frižideru ili zamrzivaču.

 

KAKO DA VAM NAOČARE NE MAGLE DOK NOSITE MASKU POGLEDAJTE DOLE:

 

Naš tim mladiCa čini neverovatno važne stvari pružanjem podrške mladima suočenim sa rakom i njihovim porodicama.

Pomozi da nastave svoju pomagačku misiju.

ByAdministrator

NGO Čika Boca &MladiCe – 2011 – present

Čika Boca &Mladice

2011-Present

Chika Boca is an association of parents, guardians and friends of children with malignant diseases. It was created in 2011 for the purposes of bringing together parents, who in the course of oncological treatment or the exit of the healing process. As well as having a need for the past and present experiences to share with those with the illness of their loved ones.
We are proud of our parent’s volunteer engagement and commitment and belief that we can really change a lot.
The way we talk (or write) is a key part of the identity of Chika Boca. Our “voice” is an important tool for helping people understand who we are and what we do. It helps give us confidence and inspire them to join us. Our voice – one that is consistent, clear and easy to understand.
Chika Boca´s Language is universal, starting, and active and direct – (USAD) “Chika Boca tone”. These principles express Chika Boca´s passion to support families whose children have been affected by cancer.
Universal because families affected by cancer have the opportunity to be involved in improving the lives of cancer. Our communication is available. We invite people to get involved and join us. We sound like a human being, not as an institution. Personal experience is priceless and understandable and serves to help people understand life with this disease.
Starting because we are confident in our beliefs. Speech from the heart is the speech that reaches out to people. No aggressive, scary or incitement. Passion and honesty are only recognizable.
Active since in all our communications, we are practical. Informatively talk about the disease itself. We want to transfer energy to people – energy so that it is easier to live with the disease, the energy to do something to help others, the energy to engage in Čika Boca. The interest is not material, our interest is a good feeling in our hearts and when, if anything, share your experience with others.
Direct because we clearly and directly express ourselves, trying to get people to understand us quickly. We’re not talking double meanings and do not give promises and advices.
Positive, but realistic, honest. These are the words that should be kept in mind when talking or writing about cancer. If it is necessary to mention death, not being shy of it. Acknowledge the fear, pain and confusion, but never use language that would probably intensify that fear. People always come first. Our work is primarily about people, not about the disease.We listen to what people feel and whether they need something and what we can do to help.
We’re talking about “people (children, family) who are living with cancer.” The word “patient” is used only if we talk for example about the hospital situation. Diseased ones and families are not passive recipients of care and support. Never use language that suggests the issue of ‘victims’ or phrases like “fight against cancer.” People do not define disability, age, race, color or religion.
Part of our work is guidance only and refers to the disease, and we tried to explain unfamiliar medical terms in a more accessible and understandable way.
We know very well that we are not the only ones who think this way, we know that neither we, nor were we able to understand with each parent, but we try to understand each parent, legal guardian who is or was in a fight for her child.
On the 4th page of the manual of the Childhood Cancer International, known as CCI (ex ICCCPO), based in the Netherlands writes:
One of the principles of leading, all those who are in some way related to children’s cancer to young patients and their parents offer the feeling that they are not alone in difficult moments during treatment.
A massive trauma with which families can meet, is the diagnosis of the disease where the life of their child is threatened. From that moment on-wards, family life will never be the same.
We, the parents who have passed through this experience, we are in a unique position to understand through what parents with the ugly diagnosis pass today. It is very often a motive for the creation of parent groups, which are supposed to provide mutual support for parents and children whose struggle is just beginning, but also for parents and children who are out of that fight.

The organization of our association:

The organs of our and your association are:

  • Assembly (Assembly of associations represented by members and honorary members)

Parents or guardians of children with or treated for malignant disease are the voting members at the General Meeting. Members may be adults who were treated for malignancy as underage

  • The Association members and honorary members.

Honorary members of the association can be all those who have that wish.

The difference between a member and an honorary member in making decisions related to the association. Parents and guardians only have the right to vote in the association.

 

  • from among the members elected representative of the association is chosen and four vice-presidents of the association.

start

2011 - Present

Čika Boca

Čika Boca is an association of parents, guardians and friends of children with malignant diseases. Members of the parents and friends of children treated for cancer. Faced with many pressing problems of children affected by rare and malignant diseases, we organized the first as an informal group in 2010, and in 2011 officially registered organization. We implement projects and programs related to improving the quality of life of children and young people treated for cancer.
Our mission is to support families who are battling with malignancy.

2012 Gathering survivors group MladiCe= Youth+C

1 Radio MladiCe

The results of the focus groups: Benefits from Membership and Activism

2 Panel Discussions

On University of Medicine, Psychology 
Topic: Improvement of the partnership:Bio-Psycho-Social Model

Result: Part Of The University Curriculum

3 Camp WCDE

Health-related quality of life changes of children and adolescents with cancer after WCDE camp

4 Mentoring

Continuing education – Training of peer teams:

for active participation in our programs

5 Back to School

Education of students (workshop approach) in primary and secondary schools on childhood cancer and creating an inclusive environment in schools.

6 Social Inclusion

Supported by the Ministry of Education;
publications / guides for teachers to work with children with cancer

7 Advocacy

8 Evaluation research


9 Human Living books project

The Human Living books is a true sense of the word, a library of people. We host events where readers can borrow human beings as open books and have conversations they would not normally have access to. Every human book from our bookshelf represents a young cancer survivors in our society that is often subjected to prejudice, stigmatization or discrimination because of their diagnosis, disability etc.

10 Online peer support for young cancer survivors

Peer support is a term that refers to the exchange of support among people who share the same experience, do not necessarily have vocational education, and use the experience they had gone through as a source of support. Peer support groups provide environment for exchanging experiences, accepting new points of view, considering concerns and doubts, raising awareness of personal strengths and resources, and gaining the confidence for facing the future.

Life after cancer
Mental health of the young (adolescents and young adults) and peer support

There is a significant conflict between the demands of the developmental stage and the demands of the disease.

They want more independence from their parents and they gradually start developing a sense of independence and taking control of their lives, but cancer and demands of treatment provoke a sense of dependence, lack of independence, and loss of control over their lives

Peers gain tremendous importance in adolescent’s life, a sense of belonging and closeness in the peer group develops, but cancer provokes a sense of isolation and not belonging based on the uniqueness of the experience that a person goes through during the diagnosis and treatment.

A sense of sexual identity and attraction develops, but cancer treatment can affect sexual health and a personal sense of sexual attractiveness

Executive functions, such as planning, organization, mental flexibility, and reasoning are being developed, but cancer treatment impairs cognitive functions, and may also affect achievement at school or at work, as well as making significant educational and career decisions

There is a very strong need to shape their future, to make meaningful plans for the future, but the disease and the treatment make the future seem vague, unclear

What is peer support?

Peer support is a term that refers to the exchange of support among people who share the same experience, do not necessarily have vocational education, and use the experience they had gone through as a source of support. Peer support groups provide environment for exchanging experiences, accepting new points of view, considering concerns and doubts, raising awareness of personal strengths and resources, and gaining the confidence for facing the future.

Internet peer support

Online peer support is a community connected to a specific site, in which members exchange information, provide each other with emotional support, help each other cope more easily with problems that trouble them, and develop confidence in their problem-solving abilities.

Adolescents and young adults gladly use the Internet to satisfy diverse needs characteristic of this age group, which is the reason why online peer support is well received at that age. The advantage of Internet support is its accessibility to people who are tied to their homes or live in geographically remote areas. In addition, it ensures anonymity and a higher level of privacy for those who do not wish to reveal their identities or are too reserved to share intimate details concerning their lives in person.

Why is peer support important for adolescents and young adults with cancer?

Adolescents and young adults suffering from cancer face challenges which are typically important at this age, such as starting romantic relationships, making decisions about reproduction, tackling issues related to identity development, establishing a sense of managing your own life and becoming independent, making educational and career decisions, etc. The experience of having cancer requires additional effort to overcome these challenges. Peer support communities help young people feel that they are not alone in this complex procedure of fighting a disease that fundamentally changes their way of life. Users of peer support cite the opportunity to share their experience with someone else who has gone through the same health crisis as the main benefit of peer support. Authenticity, shared experience and empathy are among the most cited factors that provide basis for getting closer, opening up and becoming open to receiving support.

What are the specific benefits of peer support?

  1. Sharing emotions about one’s own situation and the challenges that one faces brings emotional relief and a sense of acceptance and understanding
  2. Exchange of information on available resources in the community and practical support regarding access to these resources encourages the feeling of managing one’s life
  3. Exchange of experience and the opportunity to learn from others who have been in the same or similar situation has a positive effect on confidence in finding solutions to problems
  4. Belonging to a support community helps reduce isolation and feeling of loneliness

What does peer support entail?

  1. Emotional support

    Emotional support facilitates dealing with feelings of fear, anger, sadness, and loneliness by creating an atmosphere of mutual understanding and compassion and acknowledging feelings of all the parties involved.

    Information support

    Information support is the process of sharing information, usually gained through personal experience, about treatment types and procedures, medication and its side effects, diet, exercise and physical activity, mental health, reproduction, romantic relationships, education, careers, etc.

    Support in overcoming problems and challenges

    Members help each other change their attitude towards frustration and difficult experiences so as to handle them better and find a positive side which makes even some of the hardest experiences valuable.

    Support related to identity and life after cancer

    Members encourage each other to accept cancer, the cancer treatment, its consequences and everything that life after cancer brings. Together they attempt to find meaning in what they have been through or what they are still going through and help each other embrace this experience as a part of their identity.

The importance of supervision

  1. Online peer support projects are complex. It is unrealistic to anticipate everything that awaits us once the online communication starts. Many things are not entirely under control and it is to be expected that supporters will face challenges which were not discussed in detail during the training and for which they are not prepared.

    Thus, the success of peer support largely depends on good monitoring and supervision, as well as continued education. Monitoring and supervision enable the supporter to take challenges in their stride, positively impact the supporter’s confidence and prevent burnout.

    Supervision is a type of support to supporters. It entails regular meetings of supporters for the purpose of supervision. The goal of supervision meetings is to preserve the emotional and psychological well-being of supporters and to give them the necessary skills and knowledge which are required in realistic support situations. In these meetings, we discuss typical topics which arise in communication, as well as typical challenges in texting and emotional aspects of communication and support giving. These topics can be discussed in groups or individually with a professional.

    Monitoring includes regular meetings of supporters with a project coordinator and discussion of important practical matters which impact the quality of peer support. It entails providing logistic support to supporters, monitoring the frequency, duration, and type of given support, overseeing the schedule, individual engagement and the workload of supporters, as well as the frequency of follow-up support, and providing additional training and supervision.

ByAdministrator

Life after cancer: mental health of the young (adolescents and young adults) and peer support

Mental health of the young and mental health of the young suffering from cancer

There
is a significant conflict between the demands of the developmental stage and
the demands of the disease

1.
They want more independence from their parents and they gradually start
developing a sense of independence and taking control of their lives, but
cancer and demands of treatment provoke a sense of dependence, lack of
independence, and loss of control over their lives

2.
Peers gain tremendous importance in adolescent’s life, a sense of belonging and
closeness in the peer group develops, but cancer provokes a sense of isolation
and not belonging based on the uniqueness of the experience that a person goes
through during the diagnosis and treatment.

3.
A sense of sexual identity and attraction develops, but cancer treatment can
affect sexual health and a personal sense of sexual attractiveness

4.
Executive functions, such as planning, organization, mental flexibility, and
reasoning are being developed, but cancer treatment impairs cognitive
functions, and may also affect achievement at school or at work, as well as
making significant educational and career decisions

5.
There is a very strong need to shape their future, to make meaningful plans for
the future, but the disease and the treatment make the future seem vague,
unclear

What
is peer support?

Peer
support is a term that refers to the exchange of support among people who share
the same experience, do not necessarily have vocational education, and use the
experience they had gone through as a source of support. Peer support groups
provide environment for exchanging experiences, accepting new points of view,
considering concerns and doubts, raising awareness of personal strengths and
resources, and gaining the confidence for facing the future.

Internet
peer support

Online
peer support is a community connected to a specific site, in which members
exchange information, provide each other with emotional support, help each other
cope more easily with problems that trouble them, and develop confidence in
their problem-solving abilities.

Adolescents
and young adults gladly use the Internet to satisfy diverse needs
characteristic of this age group, which is the reason why online peer support
is well received at that age. The advantage of Internet support is its
accessibility to people who are tied to their homes or live in geographically
remote areas. In addition, it ensures anonymity and a higher level of privacy
for those who do not wish to reveal their identities or are too reserved to
share intimate details concerning their lives in person.

Why is peer support important for
adolescents and young adults with cancer?

Adolescents and young adults suffering
from cancer face challenges which are typically important at this age, such as starting
romantic relationships, making decisions about reproduction, tackling issues
related to identity development, establishing a sense of managing your own life
and becoming independent, making educational and career decisions, etc. The
experience of having cancer requires additional effort to overcome these
challenges. Peer support communities help young people feel that they are not
alone in this complex procedure of fighting a disease that fundamentally
changes their way of life. Users of peer support cite the opportunity to share
their experience with someone else who has gone through the same health crisis
as the main benefit of peer support. Authenticity, shared experience and
empathy are among the most cited factors that provide basis for getting closer,
opening up and becoming open to receiving support.

What are the specific benefits of
peer support?

1.
Sharing emotions about one’s own situation and the challenges that one faces
brings emotional relief and a sense of acceptance and understanding

2.
Exchange of information on available resources in the community and practical
support regarding access to these resources encourages the feeling of managing
one’s life

3.  Exchange of experience and the opportunity to
learn from others who have been in the same or similar situation has a positive
effect on confidence in finding solutions to problems

4.
Belonging to a support community helps reduce isolation and feeling of loneliness

What does peer support entail?

Emotional support

Emotional
support facilitates dealing with feelings of fear, anger, sadness, and
loneliness by creating an atmosphere of mutual understanding and compassion and
acknowledging feelings of all the parties involved.

Information support

Information
support is the process of sharing information, usually gained through personal
experience, about treatment types and procedures, medication and its side
effects, diet, exercise and physical activity, mental health, reproduction,
romantic relationships, education, careers, etc.

Support in overcoming problems and
challenges

Members
help each other change their attitude towards frustration and difficult
experiences so as to handle them better and find a positive side which makes
even some of the hardest experiences valuable.

Support related to identity and life
after cancer

Members
encourage each other to accept cancer, the cancer treatment, its consequences
and everything that life after cancer brings. Together they attempt to find
meaning in what they have been through or what they are still going through and
help each other embrace this experience as a part of their identity.

The importance of supervision

Online
peer support projects are complex. It is unrealistic to anticipate everything
that awaits us once the online communication starts. Many things are not
entirely under control and it is to be expected that supporters will face
challenges which were not discussed in detail during the training and for which
they are not prepared.

Thus,
the success of peer support largely depends on good monitoring and supervision,
as well as continued education. Monitoring and supervision enable the supporter
to take challenges in their stride, positively impact the supporter’s
confidence and prevent burnout.

Supervision is a type of support to supporters. It entails regular
meetings of supporters for the purpose of supervision. The goal of supervision
meetings is to preserve the emotional and psychological well-being of
supporters and to give them the necessary skills and knowledge which are
required in realistic support situations. In these meetings, we discuss typical
topics which arise in communication, as well as typical challenges in texting
and emotional aspects of communication and support giving. These topics can be
discussed in groups or individually with a professional.

Monitoring includes regular meetings of supporters with a project
coordinator and discussion of important practical matters which impact the
quality of peer support. It entails providing logistic support to supporters,
monitoring the frequency, duration, and type of given support, overseeing the
schedule, individual engagement and the workload of supporters, as well as the
frequency of follow-up support, and providing additional training and
supervision.

ByAdministrator

VAŽNE PREPORUKE ZA MLADICE U DOBA KORONE!

IGHG saopštenje COVID-19 za survajvere dečijeg, adolescentskog raka i raka kod mladih i dalje u tekstu ćemo koristiti termin MladiCe.

SVRHA

Svrha ove izjave je da pruži smernice mladiCama koje se odnose na rizike i dodatne preventivne mere za Coronavirus (COVID-19). U ovom uputstvu, sve MladiCe su definisane su kao osobe bilo kog uzrasta kojima je dijagnostikovan rak pre 25 godina i najmanje godinu dana nakon završetka primarne terapije raka.

ČINJENICE

MladiCe, njihovi negovatelji i zdravstveni radnici trebalo bi da imaju na umu da rizik i tok bolesti COVID-19 kod onih koji su se lečili od raka u detinjstvu, adolescenciji ili kao mladi odrasli trenutno nisu poznati. Dakle, informacije date u ovim uputstvima su u velikoj meri ekstrapolirane iz medicinskih informacija nacionalnih zdravstvenih službi i Svetske zdravstvene organizacije (WHO) o COVID-19 u opštoj populaciji. IGHG i Cochrane Childhood Cancer  pažljivo prate brzo nastajuće medicinske izveštaje o COVID-19 i ažuriraće ove smernice kako budu dostupne nove informacije.

Uslovi[1] koje nacionalne zdravstvene službe i SZO identifikuju i povećavaju rizik za ozbiljne tegobe u vezi sa COVID-19

Primeri stanja povezanih sa lečenjem raka u detinjstvu, adolescenciji ili kod mladih osoba, koji mogu povećati rizike za teži tok COVID-19

Srčane bolesti, Uključujući i:

• Zatajenje srca koje zahteva lekove

• Istorija infarkta miokarda (srčani udar)

Srčane bolesti, i nisu ograničene samo na:

• Kardiomiopatija (bolest srčanog mišića) koja ide sa antraciklin terapijama

• Koronarna bolest arterija usled zračenja grudnog koša

Hronični poremećaji pluća, Uključujući i:

• Hronična opstruktivna bolest pluća (COPB)

• Teška astma

• bilo koja bolest pluća koja izaziva hroničnu kratkoću daha, otežano disanje ili potrebnu terapiju kiseonikom

Hronični poremećaji pluća, i nisu ograničeni na:

• fibroza (ožiljci) pluća nakon bleomicina ili grudnog zračenja

• Hronična bolest pluća nakon transplantacije koštane srži

DijabetesDijabetes nakon zračenja na stomaku ili gušterači (pankreasu)

Uslovi i / ili upotreba lekova koji utiču na funkciju imunog sistema Uključujući i:

• da je u toku lečenje raka

• Asplenija, splenektomija (odstranjivanje slezine)

• Kortikosteroidi (prednizon, deksametazon, hidrokortizon, ali nisu aktuelni preparati)

• Lekovi protiv odbacivanja nakon presađivanja čvrstih organa

• Imunoterapija za autoimune bolesti (lupus, psorijaza, artritis, itd …)

Stanja i / ili upotreba lekova koji utiču na funkciju imunog sistema, Uključujući, ali ne ograničavajući se na:

• Neprekidno lečenje novog ili ponavljajućeg karcinoma

• Uklanjanje slezine u vezi lečenja određenog stadijuma raka

• Hiposplenija (slabo funkcionisana slezina) posle zračenja stomaka

• Istorija transplantacije krvi / mozga, posebno ako se zrači celo telo pre transplantacije

• Istorija transplantacije organa zbog raka ili oštećenja tokom lečenja raka (za srce, bubrege ili jetru)

• Hronične bolesti

[1] IGHG i Cochrane childhood Cancer će nadgledati medicinsku literaturu o svim ovim stanjima i drugim stanjima / faktorima koji se manje često identifikuju u nacionalnim zdravstvenim službama ili medicinskim izveštajima koji mogu povećati rizik za teži tok COVID-19, uključujući: bolest bubrega, hipertenziju, bolest jetre, gojaznost, trudnoću, krvni poremećaji, neurološka disfunkcija; lekovi kao što su ACE inhibitori i ibuprofen; i muški pol.

Faktor rizika

Vrsta oboljenja/zdravstvenog stanja

Medicinski podaci iz 9 nacionalnih zdravstvenih službi i svetska Zdravstvena organizacija (WHO).

n = 10

Starije životne dobi

Engleska, Sjedinjene Američke Države, Holandija, Švajcarska, WHO, Kanada, Italija, Francuska, Japan, Kina

n = 8

srčane bolesti

Engleska, Sjedinjene Američke Države, Holandija, Švajcarska, WHO, Italija, Francuska, Japan

n = 8

bolest pluća

Engleska, Sad, Holandija, Švajcarska, WHO, Italija, Francuska , Japan

n = 8

dijabetes

Engleska, Sjedinjene Američke Države, Holandija, Švajcarska, WHO, Italija, Francuska, Japan)

n = 7

Aktivno lečenje raka

Engleska, Holandija, Švajcarska, WHO, Italija, Francuska, Japan

n = 6

Imunološki poremećaji ili transplantacija organa

Engleska, Sjedinjene Američke Države, Holandija, Švajcarska, Francuska, Japan

n = 6

Bolest bubrega

Engleska, Sjedinjene Američke Države, Holandija, Italija, Francuska, Japan

n = 5

Visoki krvni pritisak

Švajcarska, WHO, Italija, Francuska, Japan

n = 4

preterana težina

Engleska, Sjedinjene Američke Države, Italija, Francuska

n = 4

trudnice

Engleska, Sjedinjene Američke Države, WHO, Francuska

n = 3

oboljenja jetre

Engleska, Sjedinjene Američke Države, Francuska

n = 3

Hematološka (krvna) bolest

Engleska, Holandija, Sjedinjene Američke Države

n = 3

Hronično neurološko stanje

Engleska, Francuska, Italija

IGHG: International Late Effects of Švajcarskaildhood Cancer Guideline Harmonization Group (www.ighg.org)

IGHG COVID-19 working group: Chairs: Leontien Kremer, Melissa Hudson. Core group: Saro Armenian, Rod Skinner, Matt Ehrhardt, Claudia Kuehni, Renée Mulder, Elvira van Dalen, Helena van der Pal. Coordinators: Lisanne Verbruggen, Yuehan Wang. Members: Edit Bardi, Claire Berger, Elio Castagnola, Adam Glaser, Riccardo Haupt, Lars Hjorth, Miho Kato, Miho Maeda, Monica Muraca, Paul Nathan, Vesna Pavasovic, Satomi Sato, Lillian Sung, Anne Uyttebroeck.

Reviewers v1.0 and members for next version: Judith Gebauer, Jaap den Hartogh, Thorsten Langer, Wim Tissing.

For more information contact: L.C.M.Kremer@prinsesmaximacentrum.Holandija & Melissa.hudson@stjude.org

Sadržaj je preuzet i preveden sa sledećeg LINKA.

ByAdministrator

KORONAVIRUS I OSOBE SUOČENE SA RAKOM

Za sva medicinska pitanja i uputstva u vezi sa pandemijom pratite:

SAVETI O KORONOVIRUSU ZA OSOBE SUOČENE SA RAKOM

Korišćeni su saveti koje je objavio One Cancer Voice i NHS Engleska na osnovu pitanja koja brinu onkološke pacijente a takva i slična pitanja stižu i od nas i naših članova.

LJUDI KOJI TRENUTNO ŽIVE SA RAKOM

U skladu sa propisanim merama države i Svetske zdravstvene organizacije, i osobe suočene sa rakom moraju se pridržavati mera socijalne distance:

  1. Izbegavajte kontakt sa nekim ko ima simptome COVID-19. Simptomi uključuju visoku temperaturu i/ili konstantni kašalj.
  2. Izbegavajte korišćenje javnog prevoza i putovanje javnim prevozom u vreme kada su najveće gužve.
  3. Radite od kuće ako je to moguće. Poslodavac treba da bude upoznat sa činjenicom da ste suočeni sa rakom i da ste u procesu lečenja, u remisiji ili u statusu hronične bolesti.
  4. Izbegavajte velika okupljanja u malim prostorima (kafići, restorani, bioskopi, pozorišta…)
  5. Izbegavajte porodična i prijateljska okupljanja. Možete koristiti tehnologiju za održavanje kontakata sa njima.
  6. Telefonom tražite savet od svog doktora i biti uporan sa pozivanjem zbog prezauzetosti linija.
  7. Liste kontakata ( 0648945235, zvanični broj Ministarstva zdravlja. Možete se obratiti i institutu za javno zdravlje “Batut” na broj 0112684566.) i više informacija na https://ostanikodkuce.rs/ i https://covid19.rs/, a spisak call centara po opštinama je dostupan na https://www.srbija.gov.rs/extfile/sr/call-centri.pdf.
  8. Osim ukoliko nije nužno da idete u bolnicu – ostanite kod kuće!

Neki ljudi koji boluju od raka su u većem riziku da se ozbiljno dodatno razbole ako dobiju infekciju COVID -19 i to:

  • Ljudi koji su trenutno na hemioterapiji ili su hemioterapiju primili u prethodna 3 meseca.
  • Ljudi koji su na imunoterapiji
  • Ljudi koji su na drugim tretmanima vezanim za lečenje od raka a koji utiču na imuni sistem
  • Ljudi koji se leče od raka pluća uz radioterapije
  • Ljudi koji su imali transplantaciju koštane srže ili matičnih ćelija u poslednjih 6 meseci ili su još uvek na lekovima (imunosupresivni lekovi)
  • Osobe sa dijagnozom leukemije i/ili limfoma u bilo kojoj fazi lečenja.

Ako pripadate nekoj od ovih kategorija budite u kontaktu sa svojim onkolozima i doktorima, ostanite kod kuće i pridržavajte se saveta o socijalnom distanciranju.

  • Da li će biti odloženo?
  • Da li treba i dalje da idem na zakazane termine u bolnicu?
  • Kako će moja bolnica odlučiti da li sam prioritet u lečenju?
  • Da li će postojati ista pravila na nivou države?
  • Ako se lečenje, uključujući transplantaciju matičnih ćelija, odloži i da li će to ograničiti moju podobnost za buduće lečenje?
  • Da li treba da započnem lečenje hemoterapijom ili je treba odložiti?
  • Da li će mi, kao pacijentu u fazi 4 biti omogućeno potencijalno korišćenje respiratora ako imam probleme sa disanjem zbog virusa?
  • Ako dobijem virus i oporavim se, da li će to uticati na moje lečenje i ishod lečenja?

Kliničari će uvek donositi odluke o prioritetnom lečenju onih kojima je najpotrebnija i u dogovoru sa pacijentima.

Vaš tim doktora je u najboljem položaju da razgovara sa vama o uticaju novonastale situacije na vaše lečenje i zakazane termine. Oni će sarađivati sa vama kako bi odredili najbolji način za delanje u svakoj pojedinačnoj situaciji. Ako imate bilo kakvih nedoumica ili pitanja u vezi sa lečenjem, obratite se svom timu lekara.

U komunikaciji sa svojim onkologom ćete se dogovoriti kako da isplanirate ono što je najbolje za vas. O merama za izolaciju i kako se ponašati idite na link https://ostanikodkuce.rs/.

Uobičajeni simptomi korona virusa su temperatura, umor i suvi kašalj. Neki pacijenti mogu imati bolove, zapušenje disajnih puteva, suvo grlo ili dijareju. Ovi simptomi su obično slabi i polako se pojavljuju. Kod nekih osoba koje su inficirane ne postoje bilo kakvi simptomi i oni se osećaju dobro,  više o tome  na https://ostanikodkuce.rs/posts/pitanja-i-odgovori/.

Korona virus može da ima ozbiljne efekte na svakoga ko ima dugotrajne zdravstvene probleme ili oslabljen imuni sistem, uključujući i ljude sa rakom. Pridržavajte se saveta o izbegavanju dobijanja virusa. Link je https://ostanikodkuce.rs/posts/dezinfekcija/

Još nije poznato da li je moguće ponovo dobiti virus, mada stručnjaci smatraju da je malo verovatno, i o tome će se znati tek u budućnosti.

Ako se niste sa doktorom videli u skorije vreme onda je malo verovatno da ste bili izloženi korona virusu. Zdravstveni radnici rade na tome da kontaktiraju sve koji su bili u neposrednom kontaktu sa ljudima zaraženim korona virusom. Ukoliko ste zabrinuti kako će se sve ovo odraziti na vaše lečenje, najbolje je da se posavetujete sa doktorima u bolnici u kojoj se lečite.

Preporučujemo svima da se drže zvaničnih mera socijalne distance koje je prepisala Vlada i Svetska zdravstvena organizacija.

Nije preporučljivo putovati bilo gde. Pored toga, sve državne granice su trenutno zatvorene.

LJUDI KOJI SU RANIJE IMALI RAK

To zavisi od vrste raka i lečenja koje ste imali. Većina ljudi se potpuno oporavi posle lečenja raka kao i njihov imuni sistem.

PORODICA/PRIJATELJI /NEGOVATELJI OSOBE KOJA SE SUOČAVA SA RAKOM

Ako ste izloženi korona virusu treba da se samoizolujete i u zavisnosti od razvoja potencijalnih simptoma se javite na preporučene brojeve telefona. Ako osetite neki simptom, odmah se samoizolujte, pripremite listu lokacija na kojima ste bili u prethodnih nekoliko dana i pozovite 0648945235, zvanični broj Ministarstva zdravlja. Možete se obratiti i Institutu za javno zdravlje “Batut” na broj 0112684566 ili putem call centara po opštinama https://www.srbija.gov.rs/extfile/sr/call-centri.pdf.

Takođe, bilo bi dobro razmisliti o rezervnom planu za organizaciju pružanja nege obolele osobe (čak i ako vi kao negovatelj ne osećate simptome trenutno, razmišljajte u pravcu „šta ako se desi da moram da se povučem“).

Važno je voditi računa o higijeni i više nego ranije. Za preciznija uputstva je najbolje da potražite savete medicniskih stručnjaka.

BUDUĆNOST

Trenutno ne postoji vakcina za ovaj oblik koronavirusa. Istraživanja se rade kako bi se razvila vakcina, ali ovo će trajati mnogo meseci. Najbolji način da smanjite verovatnoću da zaradite infekciju jeste da pratite ZVANIČNE  savete o smanjenju rizika od infekcije, uključujući temeljno pranje ruku, dobru higijenu i izbegavanje kontakta sa bolesnim osobama.

ZA LJUDE KOJI SU ZABRINUTI DA IMAJU RAK

Važno je da se obratite lekarima za savet ukoliko brinete da ispoljavate simptome raka. Možete najpre da pokušate da telefonski kontaktirate svog lekara opšte prakse i tako mu saopštite svoje simptome, kako biste izbegli izlazak iz kuće i izlaganje riziku, te da lekar tako odluči da li je potrebno da radite dalje analize.

Razgovarajte o tome sa doktorima. Bolnice će, bez obzira na trenutnu situaciju, morati da donose odluke koje će izdvojiti prioritete i hitne testove za one kojima je to neophodno.